Jos

img091Het verhaal Jos is geselecteerd in de categorie proza voor de bundel 2008 van de schrijfwedstrijd De Raadselige Roos.

 

 

 

Juryrapport:                                                                                                         Een goed geschreven suggestief verhaal, waarin de lezer vanaf het begin wordt misleid.

 

Jos

Ik móest het opnieuw lezen. En opnieuw probeerde ik de werkelijkheid van de woorden tot me door te laten dringen. Niet zozeer wat er letterlijk stond, maar meer wat de zinnen voor me betekenden; wat ze me zeiden.                                                                                                                 ‘Van wie is die brief?’ schreeuwde Petra vanuit de keuken.                                                                 Dat deed ze wel vaker als ze dacht dat ik in de kamer was. Maar ik zat gewoon aan de eettafel. Het irriteerde me.                                                                                                                                           ‘Je hoeft niet zo te schreeuwen. Ik zit vlak bij je, hoor.’                                                                       ‘Dat kan ik toch niet ruiken? Het gebeurt wel vaker dat je me niet hoort. Soms als ik bijna naast je sta, geef je nog geen antwoord.’ Ze had gelijk. Ik was de laatste tijd met mijn gedachten regelmatig heel ergens anders. Zoals nu. Het papier plakte aan mijn vingers. Mijn gedachten gingen terug naar het laatste jaar van mijn middelbare school. Het was een vreselijk verwarrende tijd geweest. Alleen al als ik er aan terugdacht, voelde ik weer die worsteling.                                                                                                                                                                       ‘Zie je wel dat ik gelijk heb?’                                                                                                                                Ik draaide me naar Petra toe. ‘Hoe bedoel je?’                                                                                          ‘Ik vroeg je wat. Wat is dat voor brief die je daar in je handen hebt? Van wie heb je die gekregen?’                                                                                                                                                                        Ik wist, dat ik mijn woorden nu zorgvuldig moest kiezen. Petra was, om het voorzichtig uit te drukken, lichtelijk jaloers als het om vriendschappen ging van voor haar tijd. Van Jos had ik haar nooit iets verteld. Met opzet.                                                                                                       ‘Oh, zomaar een brief van een goede kennis van de middelbare school. Jos.’                      ‘Daar heb je me nooit iets over verteld.’                                                                                                       ‘Zo hecht is onze vriendschap nou ook weer niet geweest. We zijn elkaar na het eindexamen uit het oog verloren.’ Lafaard, verrader, zei ik tegen mezelf.

Jos was heel anders dan al die andere jongens in de klas. Vanaf het moment dat we met elkaar aan de praat waren geraakt, had het tussen ons tweeën geklikt. We hadden over van alles en nog wat gekletst. Eindeloze gesprekken tijdens eindeloze wandelingen. Voor het eerst in mijn leven had ik in iemand een geestverwant gevoeld.                                                     De lichamelijke toenadering van zijn kant was pas veel later gekomen. Op een van onze lange avondwandelingen had hij ingehouden aan de rand van het bos. Hij had over de graanvelden langs de heuvels naar de dennenbossen daarachter gewezen, maar had niets gezegd. Dat was ook niet nodig. Ik begreep Jos ook zonder woorden. De rustgevende stilte van de ondergaande zon deed me goed. Hem ook.                                                                             Plotseling had hij me bij mijn middel gepakt en voorzichtig naar zich toe getrokken. Hij had me gezoend en ik had het toegelaten. Ik had zelfs zijn liefde beantwoord. Alleen die ene keer. Achteraf gezien was het onverstandig geweest. De spanning die op die avond tussen ons ontstond, was nooit meer verdwenen.                                                                                             Niet lang daarna, op onze laatste boswandeling, had ik hem verteld van mijn twijfels. Én mijn verwarring. Ik voelde me lichamelijk toch meer tot meisjes dan tot jongens aangetrokken. De bijna kinderlijke intimiteit tussen ons was definitief beschadigd en ik besefte dat ik die avond mijn meest dierbare vriend had verloren.                                                                                 Ik was nooit op het idee gekomen om een dagboek te schrijven. Die nacht maakte ik er een begin mee.

Niet lang na ons eindexamen vertrok ik voor een jaar naar Australië. Toen ik terugkwam, was Jos weg. Niemand kon mij vertellen waar hij heen was gegaan.                                               Bij de verhuizing naar Petra’s flat, een paar maanden geleden, vond ik het dagboek terug tussen mijn boeken. Verder dan de eerste twee bladzijden kwam ik niet. Van de opgedroogde vlekken tussen de regels raakte ik zo van streek, dat ik het dagboek snel weer opborg. Er zou onherroepelijk een moment komen dat ik het opnieuw wilde lezen. En dan verder dan de eerste twee bladzijden.                                                                                                             ‘Mag ik hem eens lezen?’                                                                                                                                       Ik schrok wakker. Nee, dacht ik, niet Petra. Als er iemand was waarmee ik de intimiteit van die tijd niet wilde delen, was het wel Petra.                                                                                                 Haar armen sloten zich om mijn middel en ze beet uitdagend in mijn oorlelletje. Ik vouwde de brief zo neutraal mogelijk dicht.                                                                                                                   ‘Het is gewoon een brief van iemand die over vroeger vertelt. Jos is niet op de reünie geweest vorig jaar. Hij vraagt of ik zin heb een keer samen ergens een kop koffie te drinken.’   Petra liet me los. Haar ogen flikkerden. ‘Wil hij iets van je of zo?’                                                   ‘Hoezo, het is toch gewoon gezellig om nog eens herinneringen op te halen? Jij doet ook altijd meteen zo achterdochtig. Je hoeft niet overal iets achter zoeken. En daarbij, Jos is een jongen.’                                                                                                                                                                 Petra bleef me nog heel even aankijken, maar kennelijk gaf die laatste toevoeging de doorslag. Ze liep terug naar de keuken.                                                                                                                   ‘Dek jij alvast de tafel?’ schreeuwde ze. ‘Het eten is bijna klaar.’                                                       Dat geschreeuw van haar. Ik kon er niet goed tegen vandaag.

Op het papiertje in mijn hand stond het adres dat ik uit de brief had overgeschreven. Ik schoof de grendel van het hekje en liep het grindpad op. Op de voordeur hing een met bloemetjes versierd geëmailleerd naambordje. Jos moest minstens zo nerveus zijn als ik, dacht ik. Een vrouw van mijn leeftijd deed open. Over haar schouders hing losjes een terra-kleurige blouse met grove bloemmotieven. Daaronder droeg ze een modieuze bruinrode broek. ‘Jos?’                                                                                                                                                              Zij knikte. Ook haar handen trilden, zag ik. De confrontatie met Jos bracht me nog meer van slag dan ik had gedacht. Sterker nog, ik raakte in paniek. De verwarrende verschijning, de herinneringen, het weerzien. Ik slikte en voelde de tranen in mijn ogen springen.           ‘Kom binnen, Sofie.’ Ze stak haar handen naar me uit.                                                                            Haar stem… zijn stem. Bij het horen van het vertrouwde geluid van zijn stem viel de spanning, die ons jaren van elkaar had verwijderd, van het ene op het andere moment van me af. Ik omarmde haar. Zij liet het toe en ook bij haar voelde ik de ontlading. We hielden elkaar langer vast dan nodig was. Bang om het geluk van dat moment te verliezen.             ‘Kom Sofie, het tocht.’ Jos duwde mij voorzichtig van zich af en deed de deur achter ons dicht. Ik volgde haar de woonkamer in. Binnen was het gezellig. Het interieur was strak geordend en toch ook een beetje rommelig. Ik kon mijn geluk niet op. Het was alsof ik na jaren van zwerven thuiskwam.