Betje Wolff: ‘Hoe ik mijn verjaardag vier’

 

In het kader van de Boekenweek 2017, met als thema Verboden Vruchten, heeft de Zeeuwse  Bibliotheek een wedstrijd uitgeschreven over de mysterieuze verdwijning van de toentertijd 17-jarige Vlissingse Elisabeth Bekker. Later samen met Aagje Deken beroemd geworden als Betje Wolff. Een van de bekendste werken van dit schrijversduo is Historie van mejuffrouw Sara Burgerhart. Waarom heeft Betje Wolff zich in de zomer van 1755 zomaar laten schaken door de vaandrig Mattheüs Gargon?                                                                                           Vier jaar na dit pijnlijke incident, voor de vader van Betje Wolff even pijnlijk als voor Betje zelf, is Betje alsnog getrouwd met de dertig jaar oudere dominee Wolff uit Middenbeemster. Niet lang daarna vertrekt Matheüs naar Azië waarvan hij nooit meer terugkeert naar Nederland.

De opdracht voor het te schrijven verhaal luidde als volgt:                                                           Werk bovenstaand gegeven van de staking van Betje uit in een kort verhaal (tussen de 500 en 1000 woorden). Wat speelde zich precies af tussen Bertje en Mattheüs? Waar verbleven zij precies? En waarom keerde Betje al zo snel terug naar haar ouderlijk huis? Hieronder mijn bijdrage aan deze schrijfwedstrijd.

 

Betje Wolff

 

Hoe ik mijn verjaardag vier

‘Nee, Colombine, alsjeblieft. Niet doen. Niet hier.’                                                                                 Met zachte hand probeert Harlekijn zich van Colombine’s greep los te wrikken. ‘Als mijn vader plotseling binnenkomt.’                                                                                                                             ‘Dat scheelt meteen een heleboel uitleg, Harlekijn.’                                                                             ‘Colombine, alsjeblieft.’                                                                                                                                     Met een verongelijkt gezicht trekt Colombine haar handen terug. ‘Al bent u honderd keer de zoon van een dominee,’ zegt ze beledigd, ‘daarom hoeft u nog niet zelf de dominee uit te hangen. Waarom geeft u niet gewoon toe? Wat is daar mis mee? Geloof me, Harlekijn, liefde tussen man en vrouw is niets om je voor te schamen.’                                                            Op dat moment komt Scaramouche de kamer binnen. Zijn eeuwige klisteerspuit stevig in de hand geklemd.                                                                                                                                                ‘Ah, kijk eens aan,’ roept hij. ‘Onze tortelduifjes. En, Harlekijn, wil het al een beetje lukken? Haha, die blos op uw wangen spreekt boekdelen.’                                                                                  ‘Ik weet niet waar u het over heeft,’ antwoordt Harlekijn stijfjes.                                                     Aan de reactie van het publiek te horen, valt het obscene gebaar van de grijnzende Scaramouche achter Harlekijns rug duidelijk in de smaak.                                                                            ‘En u, Colombine?’ vraagt Scaramouche. ‘Kom op, anders bent u ook niet op uw mondje gevallen.’ Zijn spuit nog steeds op Harlekijn gericht, loopt hij tot vooraan het toneel en begint te declameren.

Wie van zin is bly te leven                                                                                                                                          Wil sich slegts in zyn dienst begeven                                                                                                                      In snaakery en gulle vreugd                                                                                                                                  Berust zyn roem, zyn eer en deugd.

‘Hooggeëerd publiek,’ vervolgt Scaramouche en laat zijn vrije hand langs de hoofden van de toehoorders glijden. ‘Zie deze twee ongelukkige tortelduifjes. Wie, oh wie kan hen aan een liefdesnestje helpen? Een privé plekje om ongestoord te flikvlooien. Haha.’                         ‘ ’t Park!’ schreeuwt spontaan iemand uit het publiek.                                                                       ‘Ja, het hertenpark van Slot St. Aldegonde,’ roept zijn buurman.                                                     Scaramouche richt zich tot de twee schreeuwers. ‘Juist ja. Het Slot St. Aldegonde. En hoe had u gedacht dat Harlekijn en Colombine daar moet komen?’                                                     ‘Over de kleiweg naar West Souburg natuurlijk. Hooguit een half uurtje lopen. Tenminste, als ze niet om de vijf minuten stilhouden voor een voorproefje natuurlijk.’                                 Opnieuw geschater op het marktplein.

Boven het gelach en gejoel uit horen Matthijs en ik iemand duidelijk mijn naam schreeuwen.                                                                                                                                                                           ‘Betje Bekker!’ Het is mijn oudste broer Laurens, die zich een weg probeert te banen door het publiek. Zijn vrouw Maria ruw achter zich aan sleurend.                                                         ‘Wat zoekt iemand als u op deze goddeloze kermis?’ snauwt hij me toe als hij eindelijk voor me staat. ‘Kwakzalvers en dronkenlappen! Om van gauwdieven nog maar te zwijgen. Niet bepaald deugdelijk gezelschap voor een respectabele koopmansdochter.’                                ‘Ik kan heus wel op mezelf passen, hoor. Daar heb ik het gefemel van mijn oudste broer niet voor nodig. We komen enkel en alleen voor het theater. Daar kunt u toch geen bezwaar tegen hebben? Vader in ieder geval niet, want hij heeft me toestemming gegeven. Trouwens, in geval van nood is Matthijs altijd nog bij me.’                                                                         ‘Hm,’ bromt Laurens. ‘Vader zou veel strenger moeten zijn. Hij laat zich gewoon inpakken door zijn jongste dochter. Kom Maria, Het wordt hoog tijd dat ik eens een hartig woordje met vader spreek.’ En weg beent Laurens weer, met zijn vrouw puffend achter zich aan.   ‘Ze is zo een vuil ding,’ hoor ik Laurens nog in het voorbijgaan tegen Maria snauwen.       ‘Wat mankeert die broer van jou, Betje?’ vraagt Matthijs als Laurens uit het zicht is verdwenen.                                                                                                                                                                           ‘Voor een hart vol gal en roet is wrede wraak het hoogste goed,’ antwoordt ik bitter en neem Matthijs bij de hand. ‘Kom mee. Ik krijg opeens een idee.’ Ik heb schoon genoeg van die kermis.                                                                                                                                                                   Met Matthijs in mijn kielzog wring ik me op mijn beurt door de mensenmassa naar de rand van de Oude Markt.                                                                                                                                           ‘Niet ver van Slot St. Aldegonde,’ begin ik, ‘weet ik een buitengewoon idyllisch plekje. Altijd Wel, de hofstede van de heer van Doorn. Een paradijs van fruitbomen, met een moestuin om je vingers bij af te likken. Er is zelfs een koetshuis. Ideaal voor als het per ongeluk mocht gaan regenen. Daar,’ fluister ik in Matthijs zijn oor en kus hem zachtjes op de wang, ‘wil ik volgende maand met u mijn zeventiende verjaardag vieren. Helemaal alleen met u.’